Çocuklarda Kabızlık: Ne Zaman İlaç Tedavisi Gerekir ve Tedavi Ne Kadar
Sürer?
Çocuklarda kabızlık, bebeklik döneminden
okul çağına kadar farklı yaş gruplarında görülebilen yaygın sindirim sistemi
sorunlarından biridir.
Kabızlık yalnızca çocuğun birkaç gün
tuvalete çıkmaması anlamına gelmez.
Dışkının sert olması, dışkılama sırasında
ağrı yaşanması, tuvalete gitmekten kaçınma veya dışkının tam olarak
boşaltılamaması gibi belirtiler de kabızlıkla ilişkili olabilir.
Özellikle uzun süren kabızlık
şikâyetlerinde ebeveynlerin en çok merak ettiği sorular şunlardır:
“Çocuğum kabız, ilaç kullanmalı mı?”,
“Kabızlık ilacı ne kadar süre kullanılmalı?” ve “Kabızlık ilaçları bağımlılık
yapar mı?”
Bu soruların yanıtları çocuğun yaşı, şikâyetlerin süresi ve kabızlığın nedenine göre değişebilir.
Çocuklarda
Kabızlık Nedir?
Kabızlık, dışkılama sıklığının azalması,
dışkının sertleşmesi veya dışkılama sırasında zorlanma ve ağrı yaşanmasıyla
kendini gösterebilir.
Ancak her çocuğun dışkılama sıklığı aynı
değildir.
Özellikle bebeklerde beslenme şekline ve
yaşa göre dışkılama sıklığı değişebilir.
Bu nedenle kabızlık değerlendirilirken
yalnızca tuvalete çıkma sayısına değil, dışkının kıvamına, dışkılama
sırasında yaşanan zorluğa ve çocuğun genel sağlık durumuna da dikkat
edilmelidir.
Çocuklarda Kabızlık Neden Olur?
Çocuklarda kabızlığın birçok farklı
nedeni bulunabilir.
En sık karşılaşılan nedenler arasında:● Yetersiz lif tüketimi
●
Yaşa ve
ihtiyaca göre yetersiz sıvı alımı
●
Tuvalet
ihtiyacını erteleme
●
Tuvalet
eğitimi sırasında yaşanan zorluklar
●
Günlük rutin
değişiklikleri
●
Fiziksel
aktivitenin azalması
●
Daha önce
yaşanan ağrılı dışkılama nedeniyle dışkıyı tutma davranışı
● Bazı ilaçlaryer alabilir.
Daha nadir olarak kabızlık farklı tıbbi
hastalıklarla ilişkili olabilir.
Çocuklarda kabızlığın önemli bir bölümü fonksiyonel kabızlık olarak değerlendirilse de tanı için çocuğun sağlık öyküsü ve muayene bulguları önemlidir.
Daha nadir olarak kabızlık farklı tıbbi
hastalıklarla ilişkili olabilir.
Çocuklarda kabızlığın önemli bir bölümü fonksiyonel kabızlık olarak değerlendirilse de tanı için çocuğun sağlık öyküsü ve muayene bulguları önemlidir.
Çocuklarda
Kabızlık Ne Zaman Ciddiye Alınmalı?
Kabızlık her zaman ciddi bir hastalığın
belirtisi değildir.
Ancak bazı durumlarda değerlendirme
geciktirilmemelidir.
Özellikle:
●
Şiddetli veya
giderek artan karın ağrısı
●
Belirgin
karın şişliği
●
Tekrarlayan
kusma
●
Dışkıda kan
görülmesi
●
Kilo kaybı
veya büyüme geriliği
●
Uzun süre
devam eden kabızlık
●
Dışkılama
sırasında belirgin ağrı
●
Bebeklik
döneminin erken dönemlerinden itibaren devam eden kabızlık
gibi belirtiler önemlidir.
Şiddetli karın ağrısı, belirgin karın şişliği, özellikle yeşil renkli kusma veya genel durumda bozulma varsa acil tıbbi değerlendirme gerekir.
Çocuklarda
Kabızlık İçin Ne Zaman İlaç Tedavisi Gerekir?
Her kabızlık durumunda ilaç kullanılması
gerekmeyebilir.
Ancak bazı çocuklarda yalnızca beslenme
düzenlemeleri ve tuvalet alışkanlıklarının değiştirilmesi yeterli olmayabilir.
Çocuğum
Kabızlık İlacı Kullanırken Tuvalete Çıkıyor, İlacı Bırakabilir miyim?
Kabızlık tedavisinde sık karşılaşılan
durumlardan biri, çocuğun dışkılama düzeni iyileştikten sonra ilacın erken
bırakılmasıdır.
Ancak belirtilerin kısa sürede düzelmesi,
kabızlığın tamamen kontrol altına alındığı anlamına gelmeyebilir.
Özellikle dışkı tutma davranışı gelişen
çocuklarda bağırsak alışkanlıklarının yeniden düzenlenmesi zaman alabilir.
Bu nedenle tedavinin ne zaman ve nasıl
azaltılacağına hekim tarafından karar verilmelidir.
Çocuklarda Kabızlık Neden Tekrarlar?
Kabızlığın tekrarlamasında farklı
faktörler rol oynayabilir.
Özellikle ağrılı dışkılama yaşayan
çocuklar yeniden ağrı hissetmemek için tuvalete gitmeyi erteleyebilir.
Bu durum dışkının bağırsakta daha uzun
süre kalmasına ve sertleşmesine neden olabilir.
Sert dışkılama tekrar ağrıya yol açarak
bir döngü oluşturabilir.
Bu nedenle kabızlık tedavisinde yalnızca
mevcut dışkılama sorununun giderilmesi değil, düzenli ve ağrısız dışkılama
alışkanlığının desteklenmesi de önemlidir.
Çocuklarda Kabızlık İçin Beslenme Nasıl Olmalı?
Beslenme düzeni kabızlık yönetiminde
önemli bir yer tutar.
Çocuğun yaşına uygun şekilde yeterli lif
ve sıvı alması desteklenmelidir.
Bu süreçte:
●
Sebze ve
meyve tüketimi
●
Yaşa uygun
tam tahıllı besinler
●
Yeterli sıvı
alımı
●
Düzenli öğün
alışkanlıkları
●
Günlük
fiziksel aktivite
önem taşıyabilir.
Ancak kabızlığı bulunan her çocukta lif
miktarını aşırı artırmak veya gereğinden fazla su içirmek sorunu çözmeyebilir.
Beslenme düzenlemeleri çocuğun yaşına ve ihtiyaçlarına uygun olmalıdır.
Hekim tarafından çocuğun dışkılama
alışkanlıkları, beslenme düzeni, büyüme gelişme durumu ve eşlik eden
belirtileri değerlendirilir.
Gerekli görüldüğünde çocuk
gastroenterolojisi gibi ilgili uzmanlık alanlarının değerlendirmesi
istenebilir.
Elazığ’da Çocuklarda Kabızlık Değerlendirmesi
Elazığ’da çocuklarda kabızlık şikâyeti
yaşayan ailelerin, özellikle uzun süren veya tekrarlayan durumlarda sağlık
profesyoneline başvurması önemlidir.
Özel Elazığ Hayat Hastanesi Çocuk
Sağlığı ve Hastalıkları bölümünde çocukların sindirim
sistemi şikâyetleri ve dışkılama alışkanlıkları hekim tarafından
değerlendirilebilir.
Kabızlığın nedenine ve çocuğun klinik
durumuna göre gerekli görülen incelemeler ve tedavi seçenekleri planlanabilir.
Sonuç
Çocuklarda kabızlık, uygun değerlendirme
ve takip gerektirebilen bir sağlık sorunudur.
Bazı çocuklarda beslenme ve tuvalet
alışkanlıklarının düzenlenmesi yeterli olabilirken bazı çocuklarda ilaç
tedavisi gerekebilir.
Önemli olan yalnızca çocuğun tuvalete
çıkmasını sağlamak değil, düzenli ve ağrısız dışkılama alışkanlığının
sürdürülebilmesidir.
Kabızlık ilaçlarının kullanım süresi ve
tedavinin sonlandırılması konusunda hekim önerileri esas alınmalıdır.