HUZURSUZ BACAK SENDROMUNUN NEDENİ BİLİNMİYOR

Elazığ Özel Hayat Hastanesi’nde görevli Nöroloji Uzmanı Uz. Dr. Eser Ataş, huzursuz bacak sendromunun nedeninin tam olarak bilinmediğini belirterek bu rahatsızlığın ömür boyu sürdüğüne dikkat çekti.

Toplumda yaygın olarak görülen nörolojik bir rahatsızlık olan huzursuz bacak sendromu ömür boyu devam eden bir hastalık. Elazığ Özel Hayat Hastanesi’nde görevli Nöroloji Uzmanı Uz. Dr. Eser Ataş, huzursuz bacak sendromu ve tedavisi ile ilgili sorularımızı yanıtladı. Ataş, sorularımıza şu yanıtları verdi:
Huzursuz bacak sendromu nedir?
‘BİR RİTİM BOZUKLUĞU’
Tam olarak nereden kaynaklandığı belli olmamakla beraber beyin sapında demir depolarının eksikliğinden kaynaklanan bir ritim problemidir. Hasta özellikle uzanır ve yatar pozisyondayken bacaklarını hareket ettirmeye yönelik karşı konulmaz bir güç hissetmesi durumudur. Hasta bu durumu ayaklarında yanma, uyuşma, ağrı ve bıçak saplanması gibi çeşitli şekillerde tarif eder. En önemli özelliği hastanın bunu yatarken veya otururken hissetmesidir. Hasta hareket ettiğinde bu şikâyetlerin tümü ortadan kalkar. 
Huzursuz bacak sendromunun belirtileri nelerdir?
‘EN ÖNEMLİ BELİRTİSİ HASTA İSTİRAAT HALİNDEYKEN AĞRILARIN ORTAYA ÇIKMASI’
Hastanın şikâyetlerinde birkaç tane tanı kriterimiz var. Birinci kriter hastanın şikâyetlerinin gece başlaması ve yatarken ya da otururken bu ağrıları hissetmesi. Hasta da gördüğümüz ikinci kriter ise hastanın hareket ettiğinde bu şikayetlerin çoğunun ortadan kalkması. Bunların haricinde hastalığın tanısını koyabileceğimiz laboratuar tetkiki ya da kan tetkikimiz yok. Hasta bu belirtileri kendinde gördüğünde bize gelir bizde hastayı değerlendiririz.
Hastalığın nedeni nedir?
‘NEDENİ TAM OLARAK BİLİNMİYOR’
Hastalığın nedeni çok net değil ama kişilerin %20 ve %25 kadarında demir eksikliğinin olduğu hastalarda huzursuz bacak sendromunu görebiliyoruz. Huzursuz bacak sendromu olanların da%20 ve %25 kadarında demir eksikliğinin olduğu tespit edilebiliyor. Ama bunların haricinde bir etiyolojinde bir sebep var mı? Ne yazık ki bulunabilmiş değil.  
Huzursuz bacak sendromu kaç yaşından sonra ortaya çıkabiliyor?
‘HER YAŞTA ORATAYA ÇIKABİLİYOR’
Hastalığın özel bir yaş grubu yok. Her yaşta ortaya çıkabilir. Ama daha çok 20 ve 30’lu yaşlarda başlayıp diğer yaş gruplarına kadar devam ediyor. Hastalığın en büyük özelliği sürekli devam eden bir hastalık olmasıdır. Hastalık geçmiyor. O yüzden bize 20 yıldır çektiği rahatsızlığı yeni fark edip tedavi olmak için gelen hastalarımız oluyor. 
Huzursuz bacak sendromu kimlerde daha çok görülmektedir?
‘GENETİK YATKINLIĞI OLAN KİŞİLERDE GÖRÜLEBİLİYOR’
Bu hastalığın ailesel özelliği olabiliyor. Bazı çalışmalarda ailesinde huzursuz bacak sendromu olanların dominant geçişli olduğu %50 oranında aile üyelerinin birinde çıktığı görülmüştür. Ama özellikle belirli bir hasta popülasyon grubumuz yok. Hastalığın ailesel geçli olduğuna dair çalışmalar mevcut. Gündüz sürekli ayakta duran ve çok çalışan hastalarda akşam saatlerinde şikâyetlerin arttığını görüyoruz ama buna benzer işlerde çalışan kişilerin hepsinde bu şikâyetleri görmüyoruz. 
Hastalığın tanısı nasıl konuluyor?
‘HASTANIN ŞİKÂYETLERİNE GÖRE TANI KOYULUYOR’
Şikâyetlerin gece başlamış olması gerekiyor. Hastalar şikâyetlerini biraz değişik tarif edebiliyorlar ama bacakta hareket ettirmeye isteği ve bunu engelleyememek ve bunun engellenilemediği zamanda kişide uykusuzluğa sebep olması, şikâyetlerin gündüzleri ortaya çıkmaması gibi hastanın hikâyesi hastalığın tanısını güçlendirmektedir. 
Huzursuz bacak sendromu hangi hastalıklarla karıştırılmaktadır?
‘KENDİSİYLE EŞ DEĞER HASTALIKLARLA KARIŞTIRILIYOR’
Kendisiyle eş değer kabul edebileceğimiz uykuda periyodik kol bacak hareketleri diye adlandığımız bir hastalık grubumuz var. O hastalık grubuyla karıştırılabilir. Yine o hastalıkta ta uykuda istemsiz kol bacak hareketleri görülebiliyor. Neropatik ağrılarla biraz karıştırılabilmekte. El ve ayak sinirlerinin hasar görmesi sonucu ortaya çıkan şikâyetlerle karıştırılıyor. Bazı ilaçların yan etkilerine bağlı ayakta şişme, garip hislerle karıştırılabilir. 
Huzursuz bacak sendromunun kesin bir tedavi var mı varsa nasıl yapılıyor?
‘HASTALIĞI TAMAMEN ORTADAN KALDIRABİLECEK BİR TEDAVİMİZ YOK’
Hastalığı vücuttan atabileceğimiz kesin bir tedavimiz yok. Fakat hastalığın semptomlarını giderici bir tedavimiz var. Hastalığın tedavisinde kullandığımız ilaç grubu Dopamin agonisti hem huzursuz bacak sendromunda hem de Parkinson hastalığında kullanıyoruz. Fakat Parkinson hastalığının tedavisinde kullanılan dozdan çok daha düşük dozlarda kullanılması yeterli oluyor. Bunun haricinde bir de hastalarda %25 oranında demir eksikliği olduğu için hastalara demir tedavisi de uyguluyoruz. Ayrıca hastalara akşam saatlerinde çok fazla yemek yememesini öneriyoruz. Özellikle kafein içeren içeceklerden uzak durması mümkünse uyku hijyenini sağlaması ve yatağını değiştirmemesi tavsiye ediyoruz. 
Bu hastaların beslenmelerinde nelere dikkat etmeliler?
Huzursuz bacak sendromu olanların çok özel diyetleri yok. Kafein içeren kola, kahve, çikolata gibi içeceklerden uzak durmalarını öneriyoruz. 

13.03.2017 16:43:28